ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΛΟΥΙΖΑ Α. ΠΑΣΧΟΥ

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΥΣΤΑΔΑΣ (CLUSTER) ΒΙΟΚΑΛΛΙΕΡΓΗΤΩΝ ΣΤΗΝ ΗΛΕΙΑ

ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΠΑΥΛΟΣ ΚΑΡΑΝΙΚΟΛΑΣ

ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

ΚΩΝ/ΝΟΣ ΤΣΙΜΠΟΥΚΑΣ,

ΠΑΥΛΟΣ ΚΑΡΑΝΙΚΟΛΑΣ,

ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΒΛΑΧΟΣ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Η αυξανόμενη δημοτικότητα της υγιεινής μεσογειακής διατροφής στις οικονομικά αναπτυγμένες χώρες, έχει υπερδιπλασιάσει τη ζήτηση για το ελαιόλαδο διεθνώς κατά τη διάρκεια των τελευταίων 20 ετών. Παρ’ όλα αυτά, η Ελλάδα ως η τρίτη χώρα παγκοσμίως σε μεγέθη παραγωγής (μετά την Ισπανία και την Ιταλία), παρά την αναγνωρισμένη ποιότητα ελαιολάδου που παράγει, εμφάνισε αδυναμία εξασφάλισης αντίστοιχης αύξησης στο μερίδιό της.

Παράλληλα, οι επικείμενες εξελίξεις, όσον αφορά τις επιδοτήσεις και τη σταδιακή μείωσή τους, αναμένεται να επηρεάσουν περαιτέρω τα μεγέθη της εγχώριας παραγωγής τα επόμενα χρόνια. Η σταδιακή μείωση των επιδοτήσεων θα πλήξει πρωτίστως τους μικρούς παραγωγούς, οι οποίοι δεν θα είναι σε θέση να ανταγωνιστούν τις μεγαλύτερες εταιρείες σε επίπεδα κόστους παραγωγής. Ως αποτέλεσμα, σύμφωνα με διεθνώς αναγνωρισμένες πηγές1, η ελληνική παραγωγή ελαιολάδου αναμένεται να μειωθεί σε 280.000 τόνους το 2020, σε σύγκριση με τον ετήσιο μέσο όρο των 310.000 τόνων κατά τα τελευταία 5 χρόνια, ενώ αντίστοιχα, η παγκόσμια ζήτηση για την ίδια περίοδο, αναμένεται να αυξηθεί.

Σε αυτό το οικονομικό περιβάλλον, οι επιχειρηματικοί συνεργατικοί σχηματισμοί (Clusters) στον κλάδο παραγωγής ελαιολάδου, μπορεί να αποτελέσουν μίαν αποφασιστική στρατηγική επιβίωσης για τις ενδιαφερόμενες επιχειρήσεις. Στην Ελλάδα, όποιοι σχηματισμοί έχουν αναπτυχθεί από το παρελθόν, είχαν προκύψει στο πλαίσιο υλοποίησης κοινοτικών προγραμμάτων, κυρίως μέσω προγραμμάτων ΕΣΠΑ, των οποίων βασικός σκοπός, ήταν η συνεργασία των επιχειρήσεων για το χρονικό διάστημα τήρησης των προδιαγραφών του κοινοτικού προγράμματος που είχαν ενταχθεί.

Η παρούσα μελέτη φιλοδοξεί να αναδείξει την ωφέλεια που μπορεί να προσφέρει η λειτουργία ενός cluster στον κλάδο παραγωγής ελαιολάδου, μέσω της σύστασης ενός φορέα διαχείρισης, υπό την μορφή Κεφαλαιουχικής Εταιρίας (Α.Ε.), η οποία θα λειτουργεί με ιδιωτικοοικονομικά κριτήρια και με βασικό της μέλημα, την διείσδυση στις αγορές του εξωτερικού. Στο πλαίσιο αυτό, εκπονείται ένα ολοκληρωμένο επιχειρηματικό και χρηματοοικονομικό σχέδιο με ορίζοντα οκταετίας, με σκοπό την ανάλυση του προσδοκώμενου οφέλους του εγχειρήματος.

Λέξεις κλειδιά: Ελαιόλαδο, παραγωγή ελαιολάδου, εξαγωγή ελαιολάδου, Cluster ελαιολάδου, συστάδα ελαιολάδου, σύμπλεγμα ελαιολάδου, επιχειρηματικό σχέδιο ελαιολάδου

ABSTRACT

The growing popularity of healthy Mediterranean diet in economically developed countries has more than doubled the demand for olive oil worldwide, during the past 20 years. Greece, the third largest producer in the world (behind Spain and Italy) failed to benefit from the global growth in olive oil demand, despite its worldwide recognized quality of olive oil.

Moreover, the forthcoming developments regarding EU subsidies (gradual reduction) is expected to further affect the domestic production figures in the upcoming years. The gradual reduction of subsidies will mainly affect small producers, who will not be able to compete with larger companies in terms of production costs. As a result, according to well internationally recognized sources2,Greek olive oil production is expected to fall to 280,000 tons in 2020, compared to the annual average of 310,000 tons in the last five years, while the global demand respectively for the same period is expected to increase.

In this economic environment, business clusters in the olive oil industry, can provide a solid strategic survival plan for the interested parties. In Greece during the past years, most of Business Clusters were formed within the scope of EU funding (mainly through the NSRF programs), and their main purpose was their compliance with the terms and requirements of the program that were included in.

This study aims to highlight the benefits of cluster formation in the sector, through the establishment of a managing authority in the form of a corporation (S.A.), which will act on the basis of profit making, by penetrating the international markets. For this purpose, an eight-­year comprehensive business plan was developed, in order to analyze the expected economic benefits of the project.

Keywords: Olive oil, olive oil production, olive oil exporting, olive oil cluster, olive oil business plan